سازمان امور مالیاتی کشور در بخشنامه ای جدید، نحوه برخورد مالیاتی با تقسیم اموال و دارایی های متوفی میان وراث را شفاف کرد. بر اساس این بخشنامه، تقسیم دارایی های به جا مانده میان وراث، چه با توافق آنها و چه از طریق حکم دادگاه، به خودی خود موجب ایجاد مالیات جدید نخواهد شد.
مالیات بر ارث در چه مرحله ای دریافت می شود؟
مطابق ماده ۱۷ قانون مالیات های مستقیم، زمانی که اموال و دارایی های متوفی به وراث منتقل می شود، این انتقال مشمول مالیات بر ارث خواهد بود.
بنابراین باید میان دو مرحله تفاوت قائل شد؛ مرحله نخست، انتقال دارایی از متوفی به وراث است که مشمول مقررات مالیات بر ارث می شود. مرحله دوم، تقسیم سهمی است که پس از این انتقال در اختیار وراث قرار گرفته است.
طبق توضیحات سازمان امور مالیاتی، مرحله دوم یعنی تقسیم دارایی میان وراث، «انتقال جدید» محسوب نمی شود و بابت آن مالیات جداگانه ای تحت عنوان مالیات بر ارث دریافت نخواهد شد.
تقسیم ارث توافقی یا قضایی تفاوتی ندارد
این حکم فقط مربوط به تقسیم توافقی نیست. اگر وراث برای مشخص کردن سهم هر یک به توافق برسند، تنظیم تقسیم نامه مشمول مالیات جدید نخواهد بود.
همچنین اگر تقسیم اموال از طریق دادگاه انجام شود و سهم هر یک از وراث بر اساس حکم قضایی مشخص شود، این فرآیند نیز مشمول مالیات جدید نخواهد بود.
حتی در شرایطی که به دلیل نحوه تقسیم، سهم برخی از وراث با دیگری برابر نباشد یا برای ایجاد تعادل میان سهم ها مابه التفاوتی در نظر گرفته شود، اصل تقسیم اموال میان وراث همچنان مشمول مالیات جدید نخواهد بود.
آیا انتقال مال بین وراث همیشه بدون مالیات است؟
نکته مهم این است که مقررات مربوط به تقسیم ارث را نباید با انتقال یا فروش دارایی پس از تعیین سهم وراث یکسان دانست.
بر اساس تبصره ۴ ماده ۱۷ قانون مالیات های مستقیم، اگر یکی از وراث بعد از مشخص شدن سهم خود، آن دارایی را به شخص دیگری منتقل یا به فروش برساند، این اقدام می تواند یک معامله مستقل محسوب شود.
در چنین شرایطی، انتقال انجام شده ممکن است علاوه بر مالیات بر ارثی که در مرحله اول مطرح بوده، مشمول مالیات های مربوط به نوع معامله نیز شود. بنابراین، معافیت مربوط به تقسیم نامه به این معنا نیست که تمام نقل و انتقالات بعدی میان وراث یا اشخاص ثالث از مالیات معاف هستند.
تفاوت «تقسیم ارث» و «انتقال دارایی»
برای درک ساده تر این موضوع می توان گفت:
- انتقال دارایی از متوفی به وراث: مشمول مقررات مالیات بر ارث است.
- تقسیم دارایی میان وراث: مشمول مالیات جدید نیست.
- تقسیم توافقی یا تقسیم بر اساس حکم دادگاه: هر دو از نظر این مقررات مشمول مالیات جدید نیستند.
- فروش یا انتقال سهم پس از مشخص شدن مالکیت وراث: می تواند یک معامله مستقل و مشمول مالیات های مربوط به خود باشد.
سازمان امور مالیاتی با استناد به مقررات قانون امور حسبی و قانون مدنی، این بخشنامه را با هدف ایجاد وحدت رویه و جلوگیری از برداشت های متفاوت در فرآیندهای مالیاتی مرتبط با اموال متوفی و تقسیم ارث صادر کرده است.
جمع بندی
بنابراین، اگر وراث پس از پرداخت یا تعیین تکلیف مالیات بر ارث، صرفا دارایی های متوفی را میان خود تقسیم کنند، این تقسیم به عنوان انتقال جدید تلقی نمی شود و مالیات جداگانه ای به آن تعلق نمی گیرد. با این حال، هرگونه فروش یا انتقال بعدی دارایی می تواند شرایط مالیاتی متفاوتی داشته باشد و باید بر اساس نوع انتقال بررسی شود.
📌 اگر درباره مالیات بر ارث، انتقال اموال متوفی یا تقسیم ارث میان وراث سوالی دارید، قبل از هرگونه انتقال یا معامله، شرایط مالیاتی آن را بررسی کنید.
برای دریافت مشاوره و بررسی پرونده مالیاتی خود، با امیدان تکس در ارتباط باشید.
📩 برای مشاوره مالیاتی، همین حالا با ما تماس بگیرید.
